Vijftigste Landelijke Sterrenkijkdagen op 27 en 28 februari en 1 maart 2026

Van vrijdag 27 februari tot en met zondag 1 maart vinden de Landelijke Sterrenkijkdagen plaats, georganiseerd door de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS). Op deze dagen kun je de sterrenhemel op tientallen locaties in Nederland door een telescoop bewonderen, er zijn lezingen en planetariumshows. Ook de vier instituten van de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) openen hun deuren.

Stoepsterrenkunde brengt de sterren en planeten dichterbij vanuit de stad. (c) Jan Koeman, Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen
Stoepsterrenkunde brengt de sterren en planeten dichterbij vanuit de stad. (c) Jan Koeman, Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen

De Landelijke Sterrenkijkdagen zijn al 50 jaar dé gelegenheid sterren te kijken en een bezoek aan een sterrenwacht te brengen. Als het weer ongeschikt is voor het sterrenkijken, dan is er op veel locaties een aanvullend programma met rondleidingen en lezingen over actuele sterrenkundige onderwerpen. Ook zijn er planetariumvoorstellingen en demonstraties. Op de meeste locaties is de toegang gratis.

Open deur bij NOVA
De vier NOVA-instituten openen hun deuren voor rondleidingen, lezingen en je kunt er sterrenkijken. Op vrijdag vanaf 20.00 uur kun je terecht in de sterrenkoepels van het Anton Pannekoek Instituut van de Universiteit van Amsterdam. Bij de Radboud Universiteit in Nijmegen is er op vrijdag een open sterrenkijkavond vanaf 19.30 uur. Bij helder weer kun je sterrenkijken en er zijn rondleidingen en een lezing.

Op zaterdag om 18.30 uur opent de Blaauw Sterrenwacht van de Rijksuniversiteit Groningen zijn deuren. Er is een lezing en het Kapteyn Mobiel Planetarium is te bezoeken. Ook kun je op zaterdag en zondag vanaf 14.00 uur terecht bij de oude Leidse Sterrewacht. Kijk door de historische telescopen en bezoek het lichtlaboratorium met 25 proefjes.

Ontdek maankraters, planeten en gasnevels
Wat kun je aan de hemel ontdekken als het helder is? Vroeg in de avond, tot zeven uur, kun je boven de westelijke horizon de planeet Venus zien. In de buurt staat ook de planeet Saturnus. Jupiter met zijn manen is de hele avond te zien, hoog aan de hemel in het sterrenbeeld Tweelingen. De maan staat hier in de buurt en is dit weekend voor 85 tot 95 procent verlicht.

De moeite waard om te bekijken is het Zevengesternte, een groep van jonge sterren dicht bij het sterrenbeeld Stier. De hele groep bestaat uit ongeveer 1500 sterren. Niet ver van het Zevengesternte staat de planeet Uranus, die je met een telescoop kunt zien.
 
Ook het wintersterrenbeeld Orion met zijn karakteristieke zandlopervorm staat aan de zuidelijke hemel. Als je goed kijkt, zie je dat de sterren verschillende kleuren hebben. Zo heeft superreus Betelgeuze linksboven in het sterrenbeeld een roodoranje kleur. In de onderste helft van het sterrenbeeld bevindt zich de Orionnevel, een ‘kosmische kraamkamer’ waar zich nieuwe sterren en planeten vormen. Met een telescoop kun je de nevel als een grijsgroene vlek waarnemen.

Deelnemende locaties van de landelijke sterrenkijkdagen
Overzicht van de activiteiten van de NOVA-instituten