VLT: MUSE

Enorm stabiel instrument met extreem lange sluitertijd voor de VLT. Uit Nederland.

VLT: MUSE

MUSE: op zoek naar de bouwstenen van melkwegstelsels

MUSE, een afkorting van Multi Unit Spectroscopic Explorer, is een tweede generatie panoramic integral field spectrograaf op ESO's Very Large Telescope (VLT). Wie wel eens 's avonds in het donker foto's heeft gemaakt, weet hoe lastig het kan zijn om een scherp beeld te krijgen. Er is weinig licht en dat vereist een stabiele opstelling met een statief en een lange sluitertijd. In de sterrenkunde werkt het observeren van zwakke lichtbronnen in feite net zo. MUSE is een instrument zonder bewegende delen, met een enorme stabiliteit en met een geavanceerd systeem (Adaptieve Optiek) voor het corrigeren van fouten gemaakt door de atmosfeer. MUSE kan zo met lange belichtingstijden tot wel 160 uur, zwakke bronnen waarnemen. MUSE is een project waaraan zeven Europese instituten meewerkten, onder leiding van het Centre de Recherche Astronomique de Lyon (CRAL). De Nederlandse inbreng komt van NOVA, voornamelijk via de inspanningen aan de Sterrenwacht Leiden.

Veelzijdig

MUSE is veelzijdig inzetbaar en is van belangrijke invloed op vele onderzoeksterreinen - van ons eigen zonnestelsel tot aan het verre heelal. Door zijn uitzonderlijke gevoeligheid tot wel 100 maal beter dan de vorige generaties vanwege een optimaal ontwerp en ondersteuning door Adaptieve Optiek, én de mogelijkheid om grote gebieden aan de hemel met hoge spectrale resolutie gelijktijdig waar te nemen, is MUSE uitermate geschikt om ingezet te worden bij het onderzoek naar zwakke melkwegstelsels in het vroege heelal. MUSE is ook in staat de voorlopers van onze Melkweg te detecteren.

Details

Melkwegstelsels bevatten complexe structuren waarvan MUSE meer details zal onthullen. Het gaat hierbij onder meer om de gebieden waarin sterren worden gevormd en (centrale) zwarte gaten. De interne structuur van melkwegstelsels bevat de essentiële informatie omtrent hun formatie en actuele activiteit, zoals de interactie met andere melkwegstelsels en uitbarstingen van sterren. Dankzij MUSE zullen we ook een beter idee krijgen over de grootte van de zogenaamde donkere materie halo's.

Antwoorden

Het combineren van de informatie die MUSE kan leveren met data op andere golflengtes van instrumenten als ALMA en de James Webb Space Telescope, zal zoveel gegevens opleveren dat antwoorden gevonden kunnen worden op essentiële vragen als:

* Hoe hebben Melkwegstelsels zoals onze Melkweg zich kunnen vormen uit kleine stukjes materie?

* Wat zijn de gas- en stermassa's van deze materie?

* Wat zijn de massa's van de zogenoemde donkere materie halo's waarin de melkwegstelsels gevat zijn?

* Hoe ziet de geschiedenis van de sterformatie van zulke melkwegstelsels eruit?

MUSE zal ook bijdragen leveren aan onderzoek binnen ons zonnestelsel naar de oppervlakten van de grootste Jupiter-manen (en naar de atmosfeer van Saturnus-maan Titan), de structuur van kleine hemellichamen zoals planetoïden en kometen, en de evolutie en dynamiek van atmosferen van grote planeten.

Links

MUSE Homepage Nederland 
Internationale MUSE Homepage  (pdf)