SPICA

Toekomstige Japans-Europese ruimtetelescoop met Nederlandse infraroodspectrometer.

Spica/Safari
Spica/Safari

SPICA kan worden gezien als de opvolger van de Herschel-missie. De 3,5 meter grote spiegel van de Japanse ruimtetelescoop SPICA is bijna een exacte kopie van de spiegel van Europese ruimtetelescoop Herschel, alleen wordt hij in SPICA gekoeld tot bijna het absolute nulpunt (-273 °C). Daardoor kunnen de instrumenten nog zwakkere infraroodbronnen detecteren dan Herschel. Na de lancering, nu gepland in 2018, zal SPICA zeer diep in het heelal kijken onder meer om te onderzoeken hoe zich de eerste sterrenstelsels vormden.

SPICA Far-Infrared Instrument, SAFARI

SAFARI is een infraroodspectrometer die de gevoeligheid van de extreem gekoelde spiegel ten volle kan benutten om in het verinfrarood te speuren naar de eerste sterrenstelsels maar ook naar ijs en waterdamp in protoplanetaire schijven. Het ruimte-instrument zal het brandpunt van SPICA delen met twee of drie andere ruimte-instrumenten. De technologische uitdaging is om de supergevoelige TES-detectoren te ontwikkelen die het hart van SAFARI gaan vormen. SAFARI wordt onder leiding van SRON, Netherlands Institute for Space Research ontwikkeld. SRON kreeg eerder dit jaar 18 miljoen euro voor de bijdrage aan de Nederlands-Europese infraroodspectrometer en supercamera op de Japanse ruimtetelescoop SPICA. 

Protoplanetaire schijven

SPICA-SAFARI gaat onder meer kijken naar jonge protoplanetaire schijven. De fysische en chemische omstandigheden in deze protoplanetaire schijven bepalen uiteindelijk de vorming van planeten. Hoewel het warme stof in deze schijven relatief gemakkelijk kan worden waargenomen, is nog niet veel bekend over het koude stof en de gas- en overgangsfases van deze schijven. Missies die de samenstelling van het stof, ijs en gas van planetaire schijven in verschillende stadia van hun evolutie in kaart brengen, zijn daarom van groot belang. Spectrale lijnen van waterdamp in het mid- en ver-infrarood (golflengtegebied 35 tot 200 micron) zijn betrouwbare indicatoren van de samenstelling van het gas dat zich in protoplanetaire schijven bevindt. Uit straling van het ijs kan de temperatuur van de stofdeeltjes direct afgeleid worden.

Antwoorden

Met SPICA-SAFARI hopen astronomen antwoorden te krijgen op vragen als: Wat zijn de voorwaarden voor planeetvorming en het ontstaan van leven? Hoe werkt het zonnestelsel? Hoe is het heelal ontstaan en waarvan is het gemaakt? Het primaire doel van SPICA is inzicht te krijgen in hoe sterrenstelsels, sterren en planeten zich vormen en evolueren, en de interactie tussen de astrofysische processen die hebben geleid tot de vorming van ons eigen zonnestelsel.  

Lancering

SPICA zal door de JAXA H-IIA-204 met een 5S kuip in een baan om de aarde worden gebracht op het tweede Lagrangepunt (L2). Lancering gebeurt vanaf het Tanegashima Space Center in Japan.

Internationale samenwerking

SPICA is een JAXA (Japan Aerospace Exploration Agency) missie, met de Europese ruimtevaartorganisatie ESA als partner. Een Europees consortium onder leiding van SRON als Principal Investigator, is verantwoordelijk voor de doorontwikkeling en het uittesten van de detectoren voor SAFARI, de opto-mechanica, de kwaliteitscontrole, de opbouw en de testprocedures van het gehele instrument.

Links

SPICA/SAFARI op de SRON-website

SPICA op de ESA-website (Engels)