ING

Drie Nederlands-Engelse optische telescopen op het Canarische eiland La Palma.

ING

Bij het Roque de Los Muchachos Observatory op de hoogste top van het eiland La Palma, Canarische Eilanden, staan drie telescopen die samen de Isaac Newton Group (ING) vormen. Dit zijn de 4,2 meter William Herschel Telescoop, de 2,5 meter Isaac Newton Telescoop en de 1,0 meter Jacobus Kapteyn Telescoop. Deze telescopen worden beheerd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), het Engelse UK Particle Physics ans Astronomy Council (PPARC) en het Spaanse Instituto de Astrofisica de Canarias (IAC).

La Palma

Het waarnemen van straling in het optische gebied stelt veel voorwaarden aan de locatie. Toen men in de jaren 60 een plek zocht voor een Europees Observatorium voor het noordelijk halfrond kwam men uit op het Canarische eiland La Palma, gelegen op een paar honderd kilometer ten westen van Noord-Afrika. De combinatie van hoogte, een landinwaartse warme luchtstroom en de afgelegen ligging maakte deze locatie ideaal voor een observatorium. Doordat de temperatuur hier toeneemt met de hoogte, ontstaat het verschijnsel dat boven een bepaalde hoogte geen wolken gevormd kunnen worden. De bergtoppen zijn hoger dan dit punt waardoor het hier meer dan 90% van de tijd onbewolkt is. Daarnaast is er geen storend licht van de omgeving door de geringe populatie en de afgelegen ligging van het eiland.

Telescopen

De drie telescopen zijn optische telescopen en bestaan elk uit drie spiegels. De eerste spiegel, de grootste, vangt het invallende licht op en kaatst deze terug naar een tweede spiegel die een paar meter boven de eerste spiegel hangt. Deze bundelt de straling samen en reflecteert het door een gat in de eerste spiegel naar de sensoren die zich hieronder bevinden. De telescopen worden in een breed gebied ingezet. Zo worden waarnemingen gedaan van ver weg gelegen sterrenstelsels die laten zien hoe ons heelal er kort na het ontstaan uitzag. Verder wordt intensief gekeken naar de restanten van supernova's, die ons kunnen leren hoe de zwaarste sterren aan hun eind komen. Ook gaat de belangstelling uit naar dichterbij gelegen objecten, zoals kometen en planeten in ons eigen zonnestelsel.

William Herschel Telescoop (WHT)

De 4,2 meter William Herschel Telescoop (WHT) is de grootste van de drie ING telescopen en tevens een van de grootste telescopen van West-Europa. In 1981 werd het plan goed gekeurd om deze telescoop te bouwen. In dat jaar was het precies 200 jaar geleden dat Frederick William Herschel (1738-1822) de planeet Uranus ontdekte. Als eerbetoon kreeg de telescoop zijn naam. In 1985 werd met de bouw begonnen en twee jaar later zag de telescoop het eerste licht. Het oppervlak van de spiegel is van aluminium en reflecteert circa 85% van het invallende licht. Het reflecterend vermogen wordt minder in de loop der tijd, omdat stof en vuil van buiten neerslaat op de spiegel. Eenmaal per jaar wordt de spiegel dan ook grondig schoongemaakt. Tijdens dit proces wordt de spiegel eerst verwijderd van de telescoop. Vervolgens wordt de aluminium laag verwijderd, waarna in een vacuümtank een nieuwe laag wordt aangebracht. Midden 2008 werd een groene laserstraal in gebruik genomen die een kunstster projecteert op vijftien kilometer hoogte. Die helpt astronomen scherpere beelden te krijgen van sterren en sterrenstelsels. Normaalgesproken vertroebelen trillingen van de atmosfeer, veroorzaakt door temperatuurverschillen telescoopbeelden vanaf de grond. Het lasersysteem corrigeert dat twinkelende effect van de aardatmosfeer voor een groot deel.

Isaac Newton Telescoop (INT)

De Isaac Newton Telescoop is genoemd naar de beroemde wetenschapper Isaac Newton (1643-1727). De telescoop was eerst gevestigd in Herstmonceux, Engeland. Door het slechte weer, de lichtvervuiling van de omgeving en het vliegverkeer werd besloten de telescoop te verplaatsen naar La Palma. Dit gebeurde in 1979. Toen werden ook meteen de spiegel en instrumenten vervangen, om de telescoop maximaal tot zijn recht te laten komen. De constructie van de behuizing wordt altijd gescheiden gehouden van die van de telescoop zelf, om trillingen weg te houden van de telescoop. Toen locale bouwvakkers tijdens de opbouw deze scheiding van enkele centimeters in de vloer ontdekten, dachten zij aan een constructiefout. De scheiding werd gevuld met beton. Er zijn diverse pogingen gedaan om dit weer te herstellen, maar het kwaad was al geschied. De telescoop heeft nu dan ook relatief veel last van vibraties.

Jacobus Kapteyn Telescoop (JKT)

De Jacobus Kapteyn Telescoop is de kleinste telescoop van de drie. Deze telescoop is vernoemd naar de Nederlandse astronoom Jacobus Kapteyn (1851-1922) die bekend is geworden om zijn studies naar de Melkweg. De telescoop is in 1984 in gebruik genomen en werd met zijn 1 meter spiegel gebruikt voor onderzoek naar relatief heldere objecten. In 2003 is de telescoop gesloten voor algemeen gebruik.

Links

Isaac Newton Group