Lezing: Hoe kunnen we zwarte gaten 'horen'? (Amersfoort)

Een simulatie van zwarte gaten. (c) SXS via CC BY-NC 4.0
Een simulatie van zwarte gaten. (c) SXS via CC BY-NC 4.0

Onderzoeker en docent Marc van der Sluys (Nikhef en Universiteit Utrecht) geeft een lezing over het waarnemen en onderzoeken van neutronensterren en zwarte gaten door middel van zwaartekrachtgolven. De presentatie vindt plaats bij de Sterrenwacht-Midden Nederland in Het Groene Huis te Amersfoort.

Op 14 september 2015 lukte het sterrenkundigen voor het eerst om twee botsende zwarte gaten te 'horen' door middel van zwaartekrachtgolven. Het was de heftigste gebeurtenis in het heelal die tot dan toe was waargenomen, en tegelijkertijd produceerde het een nauwelijks meetbaar signaal. Om het te registeren bouwden wetenschappers het meest nauwkeurige meetinstrument ooit.

In deze lezing gaat Van der Sluys in op het detecteren van zwaartekrachtgolven en wat het ons leert over zwarte gaten en neutronensterren. Hij kijkt naar de circa 90 detecties die gedaan zijn met de huidige detectoren LIGO, Virgo en KAGRA, maar ook naar toekomstige detectoren zoals Einstein Telescope (die misschien in Nederland wordt gebouwd). Ook ruimtemissie LISA komt aan bod, die zwaartekrachtgolven met veel lagere frequenties kan waarnemen en daarmee andere type bronnen, zoals dubbele witte dwergen en supermassieve zwarte gaten hoorbaar maakt.

Over de spreker

Marc van der Sluys promoveerde in 2006 aan de Universiteit Utrecht in theoretisch onderzoek naar compacte dubbelsterren en deed daarna onderzoek naar de zwaartekrachtgolven van deze dubbelsterren. Momenteel werkt hij als onderzoeker en docent sterrenkunde aan de Universiteit Utrecht en bij het Nikhef in Amsterdam. Hij is de maker van de website hemel.waarnemen.com, met actuele informatie over wat er aan de sterrenhemel te zien is.

Lezing: Hoe kunnen we zwarte gaten 'horen'?
Sterrenwacht Midden-Nederland
Het Groene Huis, Schothorsterlaan 21, 3822 NA Amersfoort
vrijdag 18 september 2026, 20.00 uur tot 22.00 uur (de zaal opent om 19.30 uur).
Toegang: €7,50 (leden gratis)
Meer informatie | tickets