125 jaar KNVWS: jubileumsymposium over de toekomst van weer- en sterrenkunde
De Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS) viert dit jaar haar 125-jarig bestaan met een landelijk publiekssymposium op zaterdag 26 september 2026 in het Gorlaeus Collegezalencomplex (De Schotel) van de Universiteit Leiden. Onder het thema 'Samen bouwen aan de toekomst' staat niet alleen de nieuwste kennis over weer en heelal centraal, maar ook de bijzondere samenwerking tussen amateur- en beroepswetenschappers die de KNVWS al ruim een eeuw kenmerkt.
De KNVWS werd op 1 september 1901 opgericht om weer- en sterrenkunde toegankelijk te maken voor een breed publiek. Daarmee is zij een van de oudste organisaties voor wetenschapspopularisering in Nederland. Ter gelegenheid van haar honderdjarig bestaan ontving de vereniging in 2002 het predicaat Koninklijk. Tegenwoordig telt de KNVWS ruim zestig aangesloten organisaties met samen meer dan vijfduizend leden. Via lezingen, cursussen, waarnemingsprojecten en publieksevenementen, zoals de Landelijke Sterrenkijkdagen, bereikt de vereniging jaarlijks meer dan 100.000 belangstellenden en vormt zij een brug tussen professionele onderzoekers, amateurwaarnemers en het brede publiek.
“Amateurs hebben al generaties lang een belangrijke bijdrage geleverd aan de weer- en sterrenkunde,” zegt KNVWS-voorzitter Lucas Ellerbroek. “Ze leveren waardevolle waarnemingen, maar laten vooral zien dat wetenschap iets is waar iedereen aan kan bijdragen. Die verbinding tussen professionals, amateurs en publiek is al 125 jaar de kracht van de KNVWS.”
Jubileumsymposium
Het jubileumsymposium biedt een gevarieerd programma voor een breed publiek. De dag begint met de bekendmaking van de vijftien categoriewinnaars van de landelijke eclipsfotowedstrijd, gevolgd door een persoonlijke terugblik van wetenschapsjournalist Govert Schilling op zijn lange carrière als popularisator van de sterrenkunde.
Vervolgens brengt het symposium weer- en sterrenkunde letterlijk samen. Klimaatonderzoeker Sjoukje Philip laat zien hoe wetenschappers klimaatverandering onderzoeken en vaststellen, terwijl meteoroloog Reinier van den Berg ingaat op de gevolgen van klimaatverandering en de keuzes die nodig zijn voor een duurzame toekomst. Sterrenkundigen Ignas Snellen en Nathalie Degenaar nemen het publiek daarna mee langs de nieuwste inzichten uit de sterrenkunde, van exoplaneten en hun atmosferen tot zwarte gaten en andere extreme verschijnselen in het heelal.
Een belangrijk thema van het symposium is de samenwerking tussen amateur- en beroepswetenschappers. Juist in de weer- en sterrenkunde spelen amateurwaarnemers een bijzondere rol. Hun metingen en observaties leveren al generaties lang een waardevolle bijdrage aan wetenschappelijk onderzoek, van het verzamelen van weergegevens tot het volgen van meteoren, veranderlijke sterren en andere hemelverschijnselen. Tijdens de afsluitende paneldiscussie staat daarom ook de vraag centraal hoe amateurs en professionals in de toekomst nog intensiever kunnen samenwerken en samen kunnen blijven bouwen aan de wetenschap van morgen.
De dag wordt afgesloten met de bekendmaking van de winnaar van de eclipsfotowedstrijd, waarvoor het aanwezige publiek zelf zijn stem uitbrengt.
Jubileumsymposium KNVWS
26 september 2026, 9:30-18:00 uur
Gorlaeus Collegezalencomplex (De Schotel), Universiteit Leiden
Adres: Einsteinweg 57, 2333 CC Leiden
Kosten: €35 (regulier), €25 (KNVWS-leden en vrijwilligers), €20 (studenten)
Meer informatie en kaartverkoop