"Alle fysica is astrofysica"
Vincent Icke, hoogleraar aan de universiteit Leiden en de UvA
"Kosmologie is de studie van het Universum als geheel. Sterren worden geboren en sterven in sterrenstelsels; deze groeperen zich in clusters, die op hun beurt deel van een nog groter netwerk van materie vormen. Al deze dingen hangen samen, zelfs tot op het niveau van de elementaire deeltjes waarvan atomen gemaakt zijn. Daarom moet je op zeker moment al die componenten van het Universum in hun samenhang doorgronden.
Vorming van sterrenstelsels heeft te maken met hydrodynamica, stervorming, gas en straling in de ruimte en chemische evolutie. Daarvan begrijp ik al heel wat. Maar over het verband
tussen de structuur van de materie en de structuur van de ruimte-tijd weet ik nog niets - maar dat betekent alleen maar dat daar een mooie uitdaging ligt."
Hot P!xels
Een van Einsteins beroemdste voorspellingen is dat zelfs licht, dat niets weegt, toch door een zware massa wordt afgebogen. Clusters van sterrenstelsels kunnen daardoor gaan werken als zogeheten gravitatie-lenzen.
De cirkelbogen rond het midden vormen de spookachtige beelden van sterrenstelsels die zo ver achter de heldere cluster op de voorgrond staan, dat we ze zonder zo'n 'Einstein-bril' niet hadden kunnen zien.
Voor een gegeven massaverdeling in de ruimte is dit gravitatielens effect exact berekenbaar. Door echte opnamen te vergelijken met simulaties (rechts) kunnen we veel te weten komen over de afstanden in het heelal en over de aanwezigheid van (grotendeels onzichtbare) massa tussen en rond sterrenstelsels.