 Als je op een wolkenloze nacht naar de hemel kijkt zie je allemaal lichtpuntjes. De meeste van deze puntjes zijn sterren. Ook de zon is een ster. Zij staat zo dichtbij, dat we haar niet als een puntje zien, maar als een grote lichtgevende bol. De andere sterren kunnen we overdag niet zien, omdat het felle zonlicht ze totaal overstraalt.
Sterrenstelsels
Heel veel sterren bij elkaar vormen samen een groep. Dit noemen we een sterrenstelsel. De kleinste sterrenstelsels bevatten enkele miljoenen sterren, de grootste wel een biljoen. Er zijn miljarden sterrenstelsels in het heelal. Hoeveel sterren zullen dat bij elkaar zijn? Als je alle zandkorrels van alle stranden van de wereld bij elkaar optelt, kom je aardig in de buurt.
De melkweg
Onze zon is één van de tweehonderd miljard sterren in de Melkweg, het sterrenstelsel waar wij wonen. De Melkweg is een spiraalvormig sterrenstelsel. Het heeft de vorm van een grote platte schijf, met in het midden een heldere bolvormige kern. Vanuit die kern zie je spiraalvormige armen. De Melkweg is 130.000 lichtjaar lang. Dit betekent dat je 130.000 jaar met de snelheid van het licht moet reizen om van de ene kant naar de andere kant te komen. En het licht gaat héél snel: 300.000 kilometer per seconde. In één seconde kan een lichtstraal zeven rondjes rond de aarde maken!
Op het plaatje hieronder zie je een bovenaanzicht en een zijaanzicht en ook de plaats van onze zon in de Melkweg. Zoals je ziet wonen wij in een ‘buitenwijk’. De naaste buur van de zon in de Melkweg is de ster Proxima Centauri. Deze ster staat op een afstand van 4½ lichtjaar van ons vandaan.
 Spiralen en ovalen
Behalve spiraalvormige sterrenstelsels zoals onze Melkweg zijn er ook sterrenstelsels met een ronde of ovale vorm. Dit noemen we elliptische sterrenstelsels. De kern is zeer helder met heel veel sterren bij elkaar, maar meer naar de rand toe neemt de helderheid af. De sterren in een elliptisch sterrenstelsel zijn meestal veel ouder dan die in spiraalvormige stelsels. Hiernaast zie je M87, een elliptisch sterrenstelsel. Het ligt op een afstand van ruim 40 miljoen lichtjaar en heeft een diameter van 120.000 lichtjaar.
Er zijn ook sterrenstelsels die geen duidelijke vorm hebben. Dit zijn meestal stelsels met veel jonge sterren. De foto hieronder is gemaakt met de Hubble ruimtetelescoop. Je ziet allemaal sterrenstelsels. Om een idee te krijgen van de afstanden in het heelal: het is twee miljoen lichtjaar van de Melkweg naar het volgende sterrenstelsel, het Andromedastelsel.
Sterrenbeelden
Heel lang geleden gaven mensen groepjes heldere sterren aan de nachthemel namen, omdat ze er figuren van dieren, mensen en goden in zagen. Zo'n groepje heldere sterren noemen we een sterrenbeeld. Het eerste geschrift over de sterrenbeelden zoals wij die kennen, is een kleitablet uit Mesopotamië. Het dateert van 3700 jaar geleden.
Er zijn officieel in totaal 88 sterrenbeelden. De sterrenbeelden Hercules en Orion zijn naar Griekse helden genoemd. Leeuw, Grote Beer en Ram zijn voorbeelden van sterrenbeelden die naar dieren zijn vernoemd. De Grote Beer (hieronder) is één van de bekendste sterrenbeelden. Kennis van de sterrenhemel was vroeger heel belangrijk in de zeevaart. Schepen op zee bepaalden hun positie met behulp van de sterren.
De dierenriem
Wist je dat jij ook een sterrenbeeld hebt? De aarde draait in een jaar een rondje om de zon. Tijdens deze reis om de zon zien we steeds een ander stukje van de sterrenhemel. Zo zien we dus ook steeds verschillende sterrenbeelden. De twaalf sterrenbeelden die precies in de baan liggen die de aarde aflegt vormen samen de sterrenbeelden van de dierenriem.
De plaats van de Zon in deze dierenriem op het moment dat je geboren wordt bepaalt welk sterrenbeeld je bent. Astrologen geloven dat je sterrenbeeld van invloed is op je karakter en je leven, maar astronomen zijn het hier niet mee eens.
Leuke links
|
