Vroeger dacht men dat de sterrenhemel eeuwig en onveranderlijk was, maar nu weten we wel beter.
Sterren worden ook nu nog overal in het heelal geboren, leiden een woest of kalm leven en sterven tenslotte. Als hun leven is geëindigd, bijvoorbeeld in een supernova explosie, laten ze een compact object achter. Soms is dat een zwart gat. Sinds enige jaren weten we dat het gebruikelijk is dat ten tijde van de stervorming ook planeten ontstaan. Mogelijk zal in de toekomst blijken dat sommige van deze planeten bewoonbare werelden zijn. Conglomeraten van soms wel honderden miljarden sterren vormen sterrenstelsels, die kunnen botsen met andere sterrenstelsels. Sterrenstelsels zijn meer dan enkel sterren. Vaak hebben ze een miljoenen zonsmassa's zwaar zwart gat in het centrum en zijn ze rijk aan gas- en stofwolken, waaruit nieuwe sterren kunnen worden gemaakt. De massa van sterrenstelsels wordt gedomineerd door 'donkere materie', iets waarvan we eigenlijk niet weten wat het is. Uit de bewegingen van de sterrenstelsel weten we dat het heelal expandeert. Alles is dus veranderlijk!
De sterrenkunde houdt zich bezig met de natuurkunde van de sterren, compacte objecten, planeten, sterrenstelsels, de gas- en stofwolken en het heelal zelf.
Om hun werk te kunnen doen gebruiken sterrenkundigen telescopen, zowel op aarde als in de ruimte. De Nederlandse sterrenkundigen gebruiken vaak de grootste telescopen ter wereld, bijvoorbeeld de Very Large Telescope op de berg Paranal in Chili, de LOFAR radio telescoop in Drenthe of de Hubble Space Telescope (HST). Om te leren hoe met dit soort telescopen om te gaan, hebben de meeste instituten zelf een observatorium of sturen ze studenten naar bijvoorbeeld La Palma, om daar zelf waarnemingen te doen.
Sterrenkundigen proberen op deze en vele andere vragen antwoorden te vinden. Soms zelfs al tijdens hun studietijd: filmpje 'Disco in de ruimte'
Ook als je meer wilt weten over het heelal, sterrenstelsels, zwarte gaten en neutronensterren, denk dan eens aan sterrenkunde studeren. In Nijmegen combineren ze theorie (modellen) en praktijk (waarnemingen) om meer te weten te komen over de Melkweg: filmpje 'Modellenwerk'
Leidse sterrenkundestudenten bedachten een experiment om het gedrag van stof- en ijsdeeltjes in de ruimte te onderzoeken. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA vond dat zo'n leuk idee, dat zij het onderzoek op een zogeheten paraboolvlucht mochten uitvoeren: filmpje 'Zweverige' wetenschap
Bij Astron in Dwingeloo wordt met radiotelescopen gespeurd naar de verste sterrenstelsels. Met de nieuwe Lofar-telescoop kunnen astronomen nog verder 'terugkijken' in de tijd: filmpje 'Tijdreiziger'.
Bij het ruimteonderzoeksinstituut SRON bouwen ingenieurs HIFI, een instrument dat in 2008 op de gloednieuwe infraroodsatelliet Herschel wordt gelanceerd. Met HIFI kunnen moleculen diep in het heelal worden opgespoord: filmpje: 'Aardse botsingen'.
Naar de mediatheek
|