P E R S B E R I C H T
Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Leiden, 3 juni 2009
Intercontinentale supercomputer ontrafelt de structuur van het heelal
Een internationaal team van astrofysici en computerwetenschappers is
er voor het eerst in geslaagd een grootschalige berekening uit te
voeren op twee gekoppelde supercomputers. Het onderzoeksteam gaat met
de berekening, genaamd CosmoGrid, de vorming van grote structuren van
donkere materie in het heelal in kaart brengen.
Onder leiding van prof. dr. Simon Portegies Zwart (Sterrewacht Leiden)
hebben de Nederlandse supercomputer Huygens en de Cray XT4 in Tokyo na
een voorbereidingstijd van bijna een jaar de eerste 3644 van de in
totaal 100.000 geplande rekenstappen met succes uitgevoerd. Het
universum is binnen CosmoGrid ‘verdeeld’ over beide computers. Na
iedere rekenstap moeten de beide supercomputers worden
gesynchroniseerd. Dit gebeurt door ongeveer een 'Encyclopedia
Britannica' aan data van Amsterdam naar Tokyo te sturen, en vice versa.
Om deze grote datastroom efficiënt te kunnen doorsturen zijn de
supercomputers in Amsterdam en Tokyo verbonden door middel van een
separaat supersnel optisch netwerk, dat het academisch rekencentrum
SARA via elf tussenstations (o.a. New York, Chicago en Seattle) met
Tokyo verbindt. Daarbij wordt onder meer de Amsterdamse NetherLight
GLIF Open Lightpath Exchange (GOLE) van SURFnet gebruikt.
CosmoGrid modelleert de structuur van de donkere materie in het heelal
met een recordaantal van zo’n 10 miljard deeltjes. Het grootste deel
van het heelal bestaat uit donkere energie en donkere materie. Donkere
materie is materie die wel zwaartekrachtsinvloed uitoefent, maar geen
waarneembare straling uitzendt. Volgens een van de theorieën bestaat
donkere materie uit zwak wisselwerkende massieve deeltjes, zogenaamde
WIMP’s.
Projectleider Portegies Zwart noemt CosmoGrid een “doorbraak” in de
manier van gedistribueerd rekenen. “Op dit moment zitten we op bijna
90 procent van de maximale rekenkracht van de twee computers”. Dr. ir.
De Laat (Instituut voor Informatica, Universiteit van Amsterdam)
verwacht dat optische netwerken met hun specifieke eigenschappen
binnen afzienbare tijd veel meer van dergelijk grootschalig rekenwerk
via een internationale samenwerking van supercomputers mogelijk zullen
maken.
De totale berekening gaat ongeveer een jaar duren. Er is zo’n zes
miljoen uur computertijd nodig. Aan het onderzoek doen wetenschappers
mee uit Nederland, Japan, de VS, Schotland en Duitsland.
E I N D E P E R S B E R I C H T
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Noot voor de redactie
Meer informatie:
Prof. dr. Simon Portegies Zwart
Sterrewacht Leiden
Tel. 071-5278429 / 06-14994841
E-mail: spz@strw.leidenuniv.nl
Beeld:
Fig.1: De piramides van Giza bij Caïro zijn zichtbaar als gewone
materie, maar indien onze ogen gevoelig zouden zijn voor donkere
materie zou de nachtelijke hemel er ongeveer uitzien als op deze
afbeelding. De nachthemel boven de piramides is het resultaat van een
eerste testberekening van CosmoGrid.
Fig.2: De twee supercomputers zijn met elkaar verbonden via een
primair en een secondair intercontinentaal lichtpad. Beide lichtpaden
lopen over de bodem van de Atlantische Oceaan, via de VS, over de
bodem van de Stille Oceaan naar Japan. Het lichtpad gaat via 11
tussenstations en passeert netwerken van GLIF Open Lightpath Exchanges
NetherLight in Amsterdam, de StarLight GOLE TransLight/StarLight link
in Chicago, Pacific Northwest Gigapop in Seattle en T-Lex in Tokyo.
Links:
http://staff.science.uva.nl/~spz/
http://wiki.2048x2048x2048.org/
http://modesta.science.uva.nl
http://glif.is
http://netherlight.net
Opgemaakt persbericht www.astronomie.nl/
---------------------------------------------------------------------------------------------------
|
