Bij het Roque de Los Muchachos Observatory op de hoogste top van het eiland La Palma, Canarische Eilanden, staan drie telescopen die samen de Isaac Newton Group (ING) vormen. Dit zijn de 4,2 meter William Herschel Telescoop, de 2,5 meter Isaac Newton Telescoop en de 1,0 meter Jacobus Kapteyn Telescoop. Deze telescopen worden beheerd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), het Engelse UK Particle Physics ans Astronomy Council (PPARC) en het Spaanse Instituto de Astrofisica de Canarias (IAC).
Het Muchachos Observatory op de top van de hoogste berg op La Palma, Canarische Eilanden. Uiterst links de William Herschel Telescoop, uiterst rechts de Jacobus Kapteyn telescoop met daarnaast de Isaac Newton telescoop. Deze drie telescopen maken deel uit van de Isaac Newton Group.
Reflecterende telescopen
De drie telescopen zijn alle drie optische reflecterende telescopen en bestaan elk uit drie spiegels. De eerste spiegel, de grootste, vangt het invallende licht op en kaatst deze terug naar een tweede spiegel die een paar meter boven de eerste spiegel hangt. Deze bundelt de straling samen en reflecteert het door een gat in de eerste spiegel naar de sensoren die zich hieronder bevinden.
Een weergaven van de optical van een reflecterende telescoop, met hier als voorbeeld de William Herschel Telescoop. Het invallende licht wordt door de primaire spiegel teruggekaatsts naar de secundaire spiegel, die daar boven hangt. Deze bundelt het licht door een opening van de eerste spiegel op de sensoren.
La Palma
Het waarnemen van straling in het optische gebied stelt veel voorwaarden aan de locatie. Toen men in de jaren 60 een Europees Observatorium voor het Noordelijk halfrond wilde maken, is men op zoek gegaan naar de beste plek hiervoor. Het Canarische eiland La Palma, gelegen op een paar honderd kilometer ten westen van Noord Afrika, bleek een toplocatie.
De combinatie van hoogte, een landinwaartse warme luchtstroom en de afgelegen locatie resulteert in een zeer gunstig klimaat. Doordat de temperatuur hier toeneemt met de hoogte, ontstaat het verschijnsel dat wolken niet gevormd kunnen worden boven een bepaalde hoogte. De bergtoppen zijn hoger dan dit punt, waardoor het hier meer dan 90% van de tijd onbewolkt is. Daarnaast is er geen storend licht van de omgeving door de geringe populatie en de afgelegen ligging van het eiland.
Duidelijk is te zien dat wolken zich niet kunnen vormen boven een bepaalde hoogte. Dit komt doordat koude lucht vanaf de oceaan landinwaards trekt naar de bergen en zo de warme lucht omhoog drukt. De toppen van de bergen zijn hoger dan dit 'omslag'-punt, waardoor het hier het grootste gedeelte van het jaar ombewolkt is. Dit maakt deze locatie uiterst geschikt voor optische telescopen.
Missie
De telescopen worden in een breed gebied ingezet. Zo worden waarneming gedaan naar vergelegen sterrenstelsels die laten zien hoe ons heelal er kort na het ontstaan uitzag. Verder wordt intensief gekeken naar de restanten van supernovae, die ons kunnen leren hoe de zwaarste sterren aan hun eind komen. Ook gaat de belangstelling uit naar dichterbij gelegen objecten, zoals kometen en planeten in ons eigen zonnestelsel.
William Herschel Telescoop (WHT)
De 4,2 meter William Herschel Telescoop (WHT) is de grootste van de drie ING telescopen en tevens ook de grootste telescoop van West Europa. In 1981 werd het plan goed gekeurd om deze telescoop te bouwen. In dat jaar was het precies 200 jaar geleden dat Frederick William Herschel (1738-1822) de planeet Uranus ontdekte. Als eerbetoon kreeg de telescoop zijn naam. In 1985 werd met de bouw begonnen en twee jaar later zag de telescoop het eerste licht.
Het oppervlak van de spiegel is van aluminium en reflecteert circa 85% van het invallende licht. Het reflecterend vermogen wordt minder in de loop der tijd, omdat stof en vuil van buiten neerslaat op de spiegel. Eenmaal per jaar wordt de spiegel dan ook grondig schoongemaakt. Tijdens dit proces wordt de spiegel eerst verwijderd van de telescoop. Vervolgens wordt de aluminium laag verwijderd, waarna in een vacuum tank een nieuwe laag wordt aangebracht.
De 4.2 meter William Herschel Telescoop is hier te overdag te zien met gesloten koepel.
Isaac Newton Telescoop (INT)
De Isaac Newton Telescoop, genoemd naar de beroemde wetenschapper Isaac Newton (1643-1727), was eerst gevestigd in Herstmonceux, Engeland. Door het slechte weer, de lichtvervuiling van de omgeving en het vliegverkeer werd besloten de telescoop te verplaatsen naar La Palma. Dit gebeurde in 1979. Toen werden ook meteen de spiegel en instrumenten vervangen, om de telescoop maximaal tot zijn recht te laten komen.
De constructie van de behuizing wordt altijd gescheiden gehouden van die van de telescoop zelf, om trillingen weg te houden van de telescoop. Toen locale bouwvakkers tijdens de opbouw deze scheiding van enkele centimeters in de vloer ontdekten, dachen zij aan een constructie fout. De scheiding werd gevuld met beton. Er zijn diverse pogingen gedaan om dit weer te herstellen, maar het kwaad was al geschied. De telescoop heeft nu dan ook relatief veel last van vibraties.
De Isaac Newton Telescoop. De goede omstandigheden op La Palma zijn hier goed te zien. De bergtoppen waarop de telescopen gevestigd zijn, steken boven de laag uit waar wolkvorming optreedt.
Jacobus Kapteyn Telescoop (JKT)
De Jacobus Kapteyn Telescoop is de kleinste telescoop van de drie. Deze telescoop is vernoemd naar de Nederlandse astronoom Jacobus Kapteyn (1851-1922), die bekend is geworden om zijn studies naar de Melkweg.
De telescoop is in 1984 in gebruik genomen en werd met zijn 1 meter spiegel gebruikt voor onderzoek naar relatief heldere objecten. In 2003 is de telescoop gesloten voor algemeen gebruik.
De Jacobus Kapteyn Telescoop. De foto is genomen met een lange sluitertijd zodat de draaiing van de aarde duidelijk is af te lezen aan de circelvormige baan van sterren. De poolster is, door de locatie in de buurt van de evenaar, laag te zien aan de horizon.
Links
ING Homepage
|
