In het vroege heelal, toen de structuurvorming aanving, begonnen de instortende gaswolken sterren te vormen. Door de onderlinge zwaartekracht ontstonden groepen sterren. Deze structuren waren de eerste sterrenstelsels. Op dit filmpje zie je een computersimulatie van een uniform heelal tot grote draderige structuren waar ster- en sterrenstelselvorming kan plaatsvinden (bron: DVD 15 jaar Hubble, ESA/NASA, 2005, commentaar in het Engels).

Door vele botsingen en samensmeltingen werden steeds grotere structuren gevormd. Naarmate de evolutie van het heelal voortschreed, ontstonden de sterrenstelsels zoals ze in onze buurt (lees: in onze tijd) bestaan: de typische spiraalstelsels en elliptische stelsels. De meer exotische stelsels zien we op hele grote kosmologische afstanden. Omdat licht zich met een constante snelheid voortbeweegt, kijken we op grote afstanden terug in de tijd. Dit houdt in dat deze exotische sterrenstelsels nog maar net gevormd zijn, en dus ook nog heel jong zijn.

Deze opname van Hubble Deep Field toont de verste sterrenstelsels die we kunnen zien. Deze staan op afstanden tot ongeveer 11 miljard lichtjaar, dat kun je al bijna 'de rand van het heelal' noemen. (©STScI/NASA)

In het infrarood zijn sterrenstelsels te zien die nog verder van ons verwijderd zijn dan de stelsels op het Hubble Deep Field. Op deze Hubble Ultra Deep Field, kijkt men terug naar de tijd dat het heelal waarschijnlijk pas 400 miljoen jaar oud was. (©NASA/ESA)